Die ene patiënt

5 januari 2026

Sara had de mooiste baan van de wereld. Ze werkte met veel plezier. Door de aard van haar werk startte ze in de middag en moest officieel tot tien uur ’s avond doorwerken. Omdat ze de kinderen naar school moest brengen stond ze vroeg op, waarna ze rond negen uur maar alvast aan haar werk begon. Na de vergaderingen in de avonduren, werkte ze de notulen uit en stuurde nog wat mails rond. Soms kreeg ze commentaar van collega’s die het raar vonden dat ze midden in de nacht een mail van haar ontvingen.
Op een dag was het klaar. Haar lijf hield er mee op. Ze kreeg tic-achtige bewegingen aan het hoofd en kon geen woord uitspreken zonder te stotteren. Ze was minder dan een schaduw van de vrouw die ze ooit was. Wanhopig doolde ze rond van hulpverlener naar hulpverlener. Een jaar lang. Niemand precies wist wat ze mankeerde. Niemand haar kon helpen.
Het verbaasde mij. Het verhaal leek vrij duidelijk: ze had te hard gewerkt, haar hersenen waren overbelast geraakt en stuurden verkeerde signalen naar haar lijf. Een uit de hand gelopen burn-out. Sara was weliswaar gestopt met werken, waardoor deze druk weg viel, maar er was nieuwe stress voor in de plaats gekomen, namelijk schaamte en wanhoop. Aanvankelijk reageerde Sara met ongeloof op de uitleg: hoe kan je overspannen raken van iets dat je leuk vindt? Later begreep ze dat ook een overmaat aan leuke dingen tot overbelasting leidt. Hersenen hebben voldoende rust nodig.
De behandeling was vrij simpel: feitelijk niet meer dan een aangeklede ontspanningsoefening met enkele suggesties daarin verwerkt. Het was geen hogeschool werk: de rationale werd herhaald en er werd gesuggereerd dat herstel kon optreden als de hersenen rust kregen. Een paar keer per dag luisterde Sara naar de ontspanningsoefening. Na drie sessies waren de klachten voor vijfennegentig procent verdwenen. Daarna was een aantal aanvullende sessies nodig om Sara ervan te overtuigen dat ze nooit meer zo hard mocht werken.
Het probleem bleek op te lossen met een simpele interventie uit het basispakket van elke psycholoog. Waarom moest zij eerst een jaar wanhopig ronddolen voordat iemand op de juiste knop drukte? Wie het weet mag het zeggen.

Gepubliceerd in GZ-Psychologie, juni 2023; revisie januari 2026.