Een tsunami van diploma’s

12 april 2026

Mijn collega is lid van drie specialistische psychotherapie verenigingen. Ze betaalt drie maal contributie. Ze doet drie opleidingstrajecten en moet vervolgens drie keer wachten voordat ze drie keer het supervisorschap kan aanvragen. Het is een hele inspanning voor haar, zowel qua tijd als financieel.
De afgelopen tientallen jaren zijn de opleidingseisen explosief gestegen. Aan allerlei zaken hangen certificaten, trajecten en waarschuwingen dat zonder dit bepaalde handelingen niet uitgevoerd mogen worden. Die trajecten worden bedacht door ervaren collega’s die in hun opleidingstijd aan veel minder eisen moesten voldoen en niettemin toch goede therapeuten zijn geworden.
Maken al deze eisen en certificaten mijn collega een effectievere therapeut dan zij al was? Maakt zij meer patiënten beter dankzij een tsunami van diploma’s? Hopelijk is het antwoord: ja zeker.
Ik durf dat te betwijfelen. De effectiviteit van psychotherapie is de laatste decennia niet enorm toegenomen, ondanks de explosie van regels en opleidingseisen. Alle zorgvuldigheid ten spijt, is er slechts een geringe verbeterslag gemaakt in de richting van patiënten.
Dat vraagt om bezinning. Kunnen we het mijn collega niet iets eenvoudiger maken zodat haar route minder tijdsintensief en duur wordt?
Ik droom ervan dat mijn collega nog maar van één overkoepelende vereniging lid hoeft te zijn en dan ook maar één keer contributie hoeft te betalen. Binnen die vereniging kan ze certificaten halen. Ze hoeft dan ook maar één keer supervisor te worden, mits ze de vereiste vooropleiding heeft gedaan. Of misschien moeten we beginnen met iets simpels: dat je bijvoorbeeld binnen een vereniging niet nog eens een traject voor het supervisorschap hoeft te volgen als je al jaren supervisor bent binnen een andere vereniging. Ik durf al helemaal niet te dromen van een fusie van de drie verenigingen als een coalitie van welwillenden.
Hoewel er van alles te bedenken is om het mijn collega eenvoudiger te maken, blijft het waarschijnlijk een droom. Ik vrees dat er van alles in de weg staat, zoals verdienmodellen en schaduwen waar niet overheen gesprongen kan worden. Ook lijkt de eigenheid van psychotherapeutische stromingen belangrijker dan samenwerking, waardoor het veld hopeloos verdeeld blijft.
Ik vrees dat het voorlopig niet eenvoudiger wordt voor mijn collega. Ik ben bang dat het nog moeilijker gaat worden voor de komende generatie en de eisen steeds hoger worden, zonder dat de psychotherapie in het zelfde tempo effectiever wordt.

Gepubliceerd in VGCT Magazine, juni 2025