Twijfel

4 mei 2026

In de loop der jaren lijken psychotherapeuten minder effectief te worden. Er is onderzoek waaruit dit blijkt. Hoewel andere analyses een genuanceerder en positiever beeld geven, knaagt de twijfel. Ben ik gedurende mijn carrière minder succesvol geworden?
Aan het begin van mijn loopbaan had ik weinig besef van de problemen die een psycholoog gedurende een therapie tegenkomt. Ik ging geheel naïef en vol overgave te werk. Mijn onbezonnen enthousiasme doorspekt met een onwankelbaar geloof in de methode waarin ik ben opgeleid, vormden een krachtig therapeutisch mengsel.
Ik geloofde heilig dat met inzet en slimheid iedereen beter zou kunnen worden. Dat klinkt wellicht tamelijk dom, maar vroeger waren er redelijk veel mensen die geloofden in de almacht van de therapeut. Een recidive beschouwde men als het falen van de therapeut.
De onbezonnenheid is er na veertig jaar wel af. Hobbels en mogelijke problemen in de therapie voorzie ik veel beter. Is die alertheid altijd accuraat? Of neemt de twijfel over de haalbaarheid van een therapie de vorm aan van een selffulfilling prophecy? Door mijn ervaring weet ik valkuilen te omzeilen. Maar kom je ergens als je vooral bezig bent om kuilen te mijden?
In de loop der jaren ben ik bescheidener geworden over de rol van de therapeut. Ik snap dat omstandigheden soms bepalender zijn dan de invloed van de therapeut. Een liefhebbende partner doet vaak meer goed dan een therapeut. Tegen de stress van een herkeuring in het kader van de WAO, kan geen therapeut op.
 Ik heb veel respect gekregen voor de inzet van de client. Vaak denk ik dat de inzet van de client veel bepalender is dan die van de therapeut. Chapeau voor de client.
Ook geloof ik minder in een methode. Ik gebruik een wirwar van interventies die in de loop der jaren hun diensten hebben bewezen. Ik heb een trukendoos vol. Uiteraard monitor ik strikt de voortuitgang van de therapie. Het is het resultaat dat telt. Is dat effectiever dan keurig de lijntjes van een methode volgen?
Soms verlang ik terug naar vroeger. Naar de boost van het zeker weten. Helaas brengt nostalgie me niet verder. Twijfelend over mijn kunde modder ik voort. Wellicht kan ik me vastklampen aan troostrijk onderzoek, waaruit blijkt dat therapeuten met een gezonde twijfel betere therapeuten zijn. Laten we hopen dat dit waar is.